Aikido i kręgosłup – ostatnia część cyklu artykułów.

Dotarłem do ostatniej części artykułów dotyczących części ciała człowieka widzianych przez pryzmat aikido. Kręgosłup. Oś ciała. Mit wśród mitów.

***

 Aikido i kręgosłup

 

W cyklu opisującym poszczególne elementy narządu ruchu przez pryzmat aikido doszliśmy chyba do momentu, w którym można pod lupę wziąć sam kręgosłup. Swojego rodzaju ziemię niczyją, eksplorowaną przez wielu i przez tak wielu opisywaną w niezwykle nieprawidłowy sposób, że aż trudno uwierzyć. Zaprezentuję tu moje widzenie tego zagadnienia zastrzegając, iż nie jestem szklaną kulą i nie posiadam recepty na jedyną prawdę i dla wielu informacje poniżej mogą okazać się obrazoburcze. Nie zmienia to faktu jednak, iż to moi pacjenci przekonują mnie, co do poprawności tych tez. Natura broni się sama. Jest jedna fizjologia i jedna anatomia i wiele nowego tu nie da się stworzyć.

Rozważania o kręgosłupie w aikido podzielę na następujące części:

  1. Analiza mechaniki kręgosłupa z uwzględnieniem jego części,
  2. Rola kręgosłupa w autonomicznych odruchach ciała,
  3. Aikido i kręgosłup,
  4. Ból w aikido.

Ad.1. Z mechanicznego punktu widzenia kręgosłup jest systemem dźwigni, amortyzatorów I urządzeń napędowych. Zakres ruchu jego poszczególnych części uzależniony jest od kształtu płaszczyzn stawowych stykających się ze sobą kręgów.

szyja

Anatomicznie szyje podzielono na dwie części: rejon podpotyliczny I pozostała część do kręgosłupa szyjnego lub według podziału funkcjonalnego od rejonu podpotylicznego do trzeciego kręgu szyjnego a potem w dół do czwartego piersiowego. Szczytowe segmenty zbudowane są i pracują inaczej od pozostałych. Zapewniają one szyi skręty w obie strony z odpowiednim oczywiście wykorzystaniem niższych segmentów i tak ruch ten zachodzi aż do przejścia piersiowo-szyjnego, gdzie rotacja jest znów dość znaczna. Szyja generalnie zgina się i odchyla ku tyłowi oraz skręca i zgina na boki w sytuacji braków ograniczeń ruchowych na segmentach oraz dobrej ruchomości górnego kręgosłupa piersiowego Brak ruchomości na którymkolwiek z segmentów wymusza wewnętrzna kompensację, czyli nadmierny wysiłek na którymś z pozostałych segmentów (najczęściej sąsiadującym). Długie i krótkie mięśnie napędzają kręgosłup do ruchu.

Kr. piersiowy

Silna i elastyczna klatka piersiowa chroni ważne dla zycia organy wewnętrzne. Kręgosłup piersiowy usztywnia ją dodatkowo, współpracując z żebrami. Mięsnie działają prawidłowo o ile nie muszą stawiać czoła przykurczom lub innym ograniczeniom.

Kr. lędźwiowy

To najbardziej kontrowersyjna część kręgosłupa ze względu na niepoliczalną wręcz ilość mitów dotyczących niej samej. Kr. lędźwiowy porusza się według schematu zgięcie i wyprost a z niewielką rotacją poza ostatnim piętrem łączącym kręg piąty (najniższy) z kością krzyżową czyli już z miednicą. Tam zachodzi rotacja i to znaczna. Grube dyski (tarcze międzykręgowe), silne więzadła podtrzymujące górną część ciała oraz mięśnie przyczepione do miednicy stanowią o stanie kręgosłupa lędźwiowego.

Ad 2. Kręgi czyli kostne element przyjmują w siebie wypustkę centralnego układu nerwowego, którą jest rdzeń kręgowy. Na każdym poziomie kręgosłupa wypuszcza on po parze nerwów rozdzielających się na dwie gałęzie: brzuszną i grzbietową. Odpowiadają one wspólnie za unerwienie zarówno grzbietowej, jak I brzusznej części ciała wraz z kręgosłupem, jego mięśniami, więzadłami, najdrobniejszymi tętnicami czy żyłami oraz narządami wewnętrznymi. Informacje płynące do i z tych elementów łączą się i płyną do centrum analizującego je, czyli do mózgu. Stamtąd w odpowiedzi biegną już konkretne polecenia do wykonania na obwodzie. Wraz z układem autonomicznym połączonym z nerwami rdzeniowymi za pomocą gałęzi łączących tworzą nieprawdopodobnie skuteczny I szczelny układ wymiany informacji pomiędzy wszelkimi elementami ciała. System ten działa bez naszego świadomego udziału. To swoista wewnętrzna “autostrada” internetowa. A kręgosłup wydaje się mieć na nią największy wpływ.

Ad 3. Kręgosłup w aikido – tu należałoby napisać więcej, niż się to wydaje ale aby skrócić opowieść – umieszczę pewne uwagi w punktach:

a)      Kręgosłup utrzymuje wszystkie kończyny i klatkę piersiową, przenosi naprężenia I ruchy pomiędzy nimi, działa jako transmiter najmniejszych impulsów, które czujemy, analizujemy I na które reagujemy;

b)     Kręgosłup wygłusza i rozprasza wszelkie pionowe drgania powstające w trakcie ruchów dzięki wbudowanym amortyzatorom – tarczom międzykręgowym,

c)    Kręgosłup pozwala na wykonywanie wszelakich wymaganych ruchów ze względu na posiadane płaszczyzny stawowe kręgów determinujące ruchomość ciała, potrafi wybrać spomiędzy nich te, które w danym momencie należy zatrudnić do pracy, a którym można zezwolić na odpoczynek w mniejszym czy większym stopniu,

d)     Kręgosłup zgina się przy rzutach I przewrotach, bierze na siebie uderzenia padów I chroni w nich rdzeń kręgowy przed urazami,

e)   Kręgosłup wolny od ograniczeń pozwala wykonywać wszelkie kombinacje ruchów poczynając od irimi, poprzez kaiten nage po techniki suwari, to jego stan decyduje w dużej mierze o poziomie i jakości naszego ruchu;

f)       Kręgosłup odczytuje nasz stan ducha, odpowiada na to, odzwierciedla go bez względu na to, jakiej fizycznej budowy jest jego właściciel czy tez jaką historie rozwoju osobowego ma za sobą: “błyszczy”, gdy jesteśmy zdrowi, jest sprężysty I silny, pełen życia, a “blaknie” w stanach chorobowych czy bólu;

g)      Kręgosłup połączony jest także z oddechem swoim kształtem, z klatką piersiową oraz tkankami warunkującymi płynności oddechu.

Ad 4. Bolesny kręgosłup w aikido może mieć kilka swoich powodów, o których warto wiedzieć:

a)    doznał urazu i nie został dobrze wyleczony (poprzez uraz rozumiem wszystko poza złamaniami elementów kostnych ale stany przeciążenia tkanek miękkich, jak mięśni, więzadeł itd)

b)      nie dostaje szansy na dobre rozgrzanie i przygotowanie do zajęć oraz wyciszenia po,

c)   wśród tkanek jest jakaś chronicznie podrażniona I nieustannie wysyła informację bólową.

 Z mojego doświadczenia wiem, że najrzadziej występującym problemem wśród dotykających kręgosłup jest wyizolowane i aktywne schorzenie dysku. To dyski zazwyczaj wini się o problemy z plecami a tak nie jest. W kręgosłupie i wokoło niego jest tyle innych wysokounerwionych tkanek, iż nie jest możliwe wskazanie jednej winnej problemu. Dokładnym badaniem ręcznym i odpowiednimi procedurami terapii można określić, nad jakimi grupami tkanek I nad którymi reakcjami warto pracować, by poprawić stan miejscowy zastany. Często dość proste procedury potrafią przynieść wiele ulgi i pomóc w powrocie do ćwiczeń.

Ból w aikido zazwyczaj oznacza brak elastyczności mięśni sterujących miednicą I wywołujących asymetrię kręgosłupa. Ten stan bowiem zaburza płynność innych elementów ciała i jedynie kwestią czasu pozostaje pojawienie się bólu czy tez innej dolegliwości.

Aikido winno być aktywnością bez bólu. Oczekujemy, że wypełniać nas będzie radością I przyjemnością płynącą z ćwiczenia go. Nie jest dobrze, gdy ból odbiera nam te przyjemności i to na nasze własne życzenie. Odpowiednia ilość rozciągania połączona z dobrym i efektywnym oddechem oraz mądrym rozwojem osobistym jest prostą droga do radosnego i niebólowego aikido.

Składowe naszego narządu ruchu, które opisałem w moich artykułach, tworzą fantastycznie genialny mechanizm, z którym dane jest nam obcować przez 24 godziny na dobę i który wymaga dbałości. Prawidłowe odżywianie, ćwiczenia ruchowe (aikido J) oraz zdrowie emocjonalne powinny gwarantować zrównoważenie w człowieku I zdrowie. I tego właśnie życzę wszystkim zakochanym w aikido…


Niedługo minie rok od założenia tego bloga
Aikido i barki - wersja polska